İngilizce Prepositions (Edatlar) Konu Anlatımı: Yer, Zaman ve Yön Edatlarıyla Eksiksiz Rehber

Prepositions (edatlar), İngilizcede bir ismi ya da zamiri cümlenin diğer öğeleriyle ilişkilendiren kelimelerdir; bir nesnenin nerede olduğunu, bir olayın ne zaman gerçekleştiğini ya da hangi yöne doğru hareket edildiğini gösterirler. 

In, on, at gibi en sık kullanılan prepositions, günlük konuşmanın neredeyse her cümlesinde karşımıza çıkar ve doğru kullanılmadığında anlam kolayca bozulabilir. 

Bu rehberde yer edatlarından zaman edatlarına, yön bildiren edatlardan sık karıştırılan kullanımlara kadar prepositions konusunu örnek cümlelerle, karşılaştırmalarla ve pratik bir alıştırmayla adım adım ele alıyoruz.

Prepositions, Türkçedeki edat ya da ilgeç kavramına karşılık gelse de mantığı bakımından tam olarak örtüşmez. Türkçede bu ilişki genellikle isme eklenen çekim ekleriyle (-de, -da, -e, -a gibi) kurulurken, İngilizcede bu görevi ismin önüne gelen ayrı bir kelime üstlenir. Bu yüzden "okulda" kelimesini İngilizceye çevirirken tek bir ek yerine "at school" gibi iki kelimelik bir yapı kullanırız. 

Prepositions'ı doğru öğrenmenin en pratik yolu, her birini tek başına ezberlemek yerine örnek cümleler içinde, hangi bağlamda kullanıldığını görerek pekiştirmektir.

Prepositions genel olarak üç ana işleve göre gruplanır: yer bildiren (prepositions of place), zaman bildiren (prepositions of time) ve yön ya da hareket bildiren (prepositions of direction) edatlar. Bazı kelimeler, örneğin in, on ve at, bu üç gruptan birden fazlasında farklı anlamlarla kullanılabildiği için İngilizce öğrenenlerin en çok kafası karışan noktalardan biri de budur. Aşağıda her grubu ayrı ayrı, örneklerle inceliyoruz.

Yer Edatları (Prepositions of Place)

Yer edatları, bir nesnenin ya da kişinin başka bir nesneye veya mekâna göre konumunu ifade eder.

In 

Bir şeyin başka bir şeyin içinde olduğunu belirtir: 
The keys are in the drawer. (Anahtarlar çekmecenin içinde.) 

Şehir, ülke ya da kapalı alanlardan bahsederken de kullanılır: 
He lives in London. (Londra'da yaşıyor.)

On

Bir yüzeyle temas hâlinde olmayı ifade eder: 
The laptop is on the table. (Dizüstü bilgisayar masanın üstünde.)

At

Okul, durak, kapı gibi belirli ve nokta hâlindeki bir yeri gösterir: 
She is at the bus stop. (O, otobüs durağında.)

Under

Bir nesnenin altında olmayı anlatır: 
The cat is under the chair. (Kedi sandalyenin altında.)

Next to ve beside

Bir şeyin hemen yanında olduğunu belirtir:
The coffee shop is next to the bank. (Kafe bankanın yanında.)

Between

İki nesne ya da kişi arasındaki konumu ifade eder: 
The park is between the school and the library. (Park, okul ve kütüphanenin arasında.)

Behind

Bir nesnenin başka bir şeyin arkasında olduğunu gösterir: 
The car is behind the house. (Araba evin arkasında.)

In front of 

Bir nesnenin başka bir şeyin önünde olduğunu gösterir: 
The bus stop is in front of the supermarket. (Otobüs durağı süpermarketin önünde.)

Above

Bir nesnenin başka bir nesneye temas etmeden daha yukarısında olduğunu ifade eder: 
The picture is above the fireplace. (Resim şöminenin üzerinde.)

Below

Bir nesnenin başka bir nesneye temas etmeden daha aşağısında olduğunu ifade eder: 
The fireplace is below the picture. (Şömine, resmin altında.)

Zaman Edatları (Prepositions of Time)

Zaman edatları, bir olayın ne zaman gerçekleştiğini gösterir ve İngilizce öğrenenlerin yer edatlarıyla en çok karıştırdığı grup budur.

In

Geniş zaman dilimlerinde kullanılır. Ay, mevsim, yıl ya da yüzyıl:
My birthday is in February. (Doğum günüm Şubatta.) 
I was born in 1995. (1995'te doğdum.)

On

Günler ve belirli tarihlerle kullanılır: 
I have a meeting on Monday. (Pazartesi günü bir toplantım var.) 
She was born on April 5th. (5 Nisanda doğdu.)

At

Saatler ve bazı sabit zaman ifadeleriyle kullanılır: 
My classes start at 1 p.m. (Derslerim öğlen 1'de başlıyor.) 
I was sleeping at midnight. (Gece yarısı uyuyordum.)

Before ve after

Bir olaydan önce ya da sonrayı ifade eder: 
We arrived before the meeting started. (Toplantı başlamadan önce vardık.)
We arrived after the meeting started. (Toplantı başladıktan sonra vardık.)

During

Bir olay ya da sürecin devam ettiği zaman aralığını gösterir: 
She called me during the lesson. (Ders sırasında beni aradı.)

Until

Bir durumun belirli bir zamana kadar sürdüğünü belirtir: 
I will wait until 6 PM. (Saat 6'ya kadar bekleyeceğim.)

Since ve for

Bir eylemin ne zamandan beri ya da ne kadar süredir devam ettiğini gösterir: I've lived here since 2018. (2018'den beri burada yaşıyorum.) 
I've been a teacher for 20 years. (20 senedir öğretmenim.)

Not: since edatı eylemin ne zaman başladığını, for edatı ise eylemin ne kadar süredir devam ettiğini ifade eder.

Yön ve Hareket Edatları (Prepositions of Direction)

Yön edatları, bir hareketin başlangıç noktasını, hedefini ya da güzergâhını ifade eder.

To

Bir hareketin yöneldiği hedefi gösterir: 
She walked to the park. (Parka yürüdü.)

From

Bir hareketin başlangıç noktasını belirtir: 
He came from Ankara. (Ankara'dan geldi.)

Into

Bir şeyin içine doğru hareketi ifade eder: 
She walked into the room. (Odaya doğru yürüdü.)

Onto

Bir yüzeyin üzerine doğru hareketi gösterir: 
The cat jumped onto the table. (Kedi masanın üzerine atladı.)

Through

Bir şeyin içinden geçmeyi anlatır: 
We walked through the forest. (Ormanın içinden yürüdük.)

Towards

Bir yöne doğru hareket etmeyi belirtir: 
He ran towards the door. (Kapıya doğru koştu.)

Bu üç preposition, hem yer hem zaman anlamı taşıyabildiği için en sık karıştırılanlardır. Yer bildirirken kapsam daralan bir sıralama izler: 

• in geniş bir alanın içini (in the city), 
• on bir yüzeyi (on the street), 
• at ise nokta hâlindeki spesifik bir konumu ifade eder (at the corner). 

Zaman bildirirken de aynı mantık geçerlidir: 

• in geniş zaman dilimlerini (in 2024, in July), 
• on günleri ve tarihleri (on Monday), 
• at ise saatleri ve nokta hâlindeki zaman ifadelerini (at 9 a.m., at night) kapsar. 

Bu üçlüyü karıştırıyorsan, önce ne kadar geniş bir alan ya da zaman diliminden bahsediyorum sorusunu sormak doğru edatı seçmeni kolaylaştırır.

Aşağıdaki cümlelerde boşlukları uygun preposition ile tamamla. Cevap anahtarı alıştırmanın altında yer alıyor.

1. The keys are ___ the drawer.
2. I have a meeting ___ Monday.
3. My classes start ___ 1 p.m.
4. She walked ___ the park.
5. We waited ___ 6 PM.
6. The cat jumped ___ the table.
7. I've lived here ___ 2018.
8. The park is ___ the school and the library.

Cevap anahtarı: 1. in 2. on 3. at 4. to 5. until 6. onto 7. since 8. between

1. Prepositions (edat) nedir? 

Prepositions, bir ismi ya da zamiri cümlenin diğer öğeleriyle ilişkilendiren, yer, zaman, yön ya da sebep bildiren kelimelerdir.

2. Prepositions nerede kullanılır? 

Prepositions, cümlede isim, zamir ya da fiilimsilerle birlikte kullanılarak yer, zaman ve yön gibi anlam ilişkileri kurar; genellikle ilişkili olduğu kelimeden önce gelir.

3. In, on ve at arasındaki fark nedir? 

Bu üç edat da yer ve zaman bildirebilir; ancak in geniş bir alanı ya da zaman dilimini, on bir yüzeyi ya da belirli bir günü, at ise nokta hâlindeki spesifik bir konumu ya da saati ifade eder.

4. Prepositions nasıl kalıcı öğrenilir? 

Prepositions, kural ezberlemekten çok örnek cümleler içinde tekrar ederek ve konuşarak öğrenilir; düzenli konuşma pratiği bu kalıpların otomatikleşmesini sağlar.

5. Edatlar İngilizceye nasıl çevrilir? 

Edatlar İngilizceye "prepositions" olarak çevrilir.

Prepositions, tek başına ezberlenecek bir kural listesi değil, cümle kurma becerinin görünmez iskeletidir. Yer, zaman ve yön edatlarını birbirinden ayırt edebilmek, özellikle in, on ve at gibi hem yer hem zaman anlamı taşıyan kelimelerde doğru tercihi yapabilmek zamanla ve tekrarla otomatikleşir. 

Bu rehberdeki örnek cümleleri kendi cümlelerinle çoğaltmayı ve yukarıdaki alıştırmayı düzenli aralıklarla tekrar çözmeyi alışkanlık hâline getirirsen, prepositions artık düşünerek değil, refleks olarak doğru kullanacağın bir konuya dönüşür.

Kuralları öğrenmek ilk adım ancak kalıcı hâle gelmesi ise bu kalıpları gerçek cümlelerde tekrar tekrar kullanmak gerekiyor. Öğrendiğin prepositions da dahil temel gramer konularını yapılandırılmış bir online müfredatla 90 günde İngilizcene seviye atlatmak istersen Maraton90 programına göz atabilirsin!